Thứ Ba, ngày 09 tháng 12 năm 2014

Một thoáng Liêu Trai

      Cách đây 50 năm,mình có cái u nhỏ ở cổ,phía bên trái,thẳng mang tai xuống.Sở dĩ nhớ được về thời gian như thế vì nó gắn liền với kỉ niệm được bác mình -nhà giáo Nguyễn Phẩm Bình (1910-1967),dẫn lên bệnh viện huyện - khi ấy sơ tán về làng Văn Hòa xã Hữu Bằng, để khám.Hai bác cháu đi từ sáng sớm, qua cánh đồng lúa đang thì con gái,mình tung tăng hái những bông hoa dại ven bờ lúa, thỉnh thoảng bác lại đứng chờ.Đó là một buổi sáng đầu thu năm 1965 .(ngày đó mình và anh Nguyễn Thông ra ở nhà bác để phòng tránh việc máy bay Mĩ đánh phá trận địa tên lửa gần nhà mình)
    Bác sĩ khám cho mình, cái u nhỏ bằng đầu ngón tay út ,nắn vào không thấy đau,cảm giác có thể bóc ra được.Bác sĩ bảo:không sao, bao giờ đau lên khám lại.Thế là hai bác cháu ra về.
    Thỉnh thoảng, mình lại sờ vào cái u ,xem nó có lớn thêm không.Mấy chục năm như thế.
    Nửa tháng trước, mình mơ thấy cái u nổi to bằng cái chén hạt mít, tím bầm và"soạt" một cái, nó xé rách đám da ở cổ,bay vèo xuống đất,không chảy máu,dù da cổ bị rách tướp.Tỉnh dậy, theo thói quen, sờ tay lên cổ , thấy đau, nhưng cái u đã biến mất.
   Tật ách mà ông Trời thử thách mình 50 năm nay đã rời xa, chỉ còn lại là kỉ niệm với người bác kính yêu.Hay vì mình mê đọc Liêu Trai nên được trải qua cảm giác Liêu Trai ?(Trong bốn bộ Liêu Trai cũ mới  hiện có, bộ nào cũng gắn liền với một nỗi nhớ).

Thứ Tư, ngày 15 tháng 10 năm 2014

Đường đi ngay dưới chân mình

     Mai Chi sinh năm 2001, lẽ ra năm nay em đang là học sinh lớp 8, nhưng năm học này , em mới học lớp 7.Vì năm học trước, em nghỉ ở nhà, bởi ông bà ngoại không có tiền cho em đến trường.Hè năm nay ( 2014), Quyết - một học trò cũ,người đã nhiều năm say mê với công việc thiện nguyện - tìm đến tôi:" Cô có cách nào giúp cho em ấy đến trường ?...".
    Gặp cô bé ở LỚP HỌC ĐOM ĐÓM ( do Quyết và các bạn của em mở, dạy KĨ NĂNG SỐNG và TIẾNG ANH cho các em có hoàn cảnh sống còn khó khăn và thiệt thòi), thấy em ham học, tôi quyết định giúp em đến trường.Trước hết là xin cho em vào lại ngôi trường cũ, gặp giáo viên chủ nhiệm của em năm lớp 6,cô giáo trẻ chia sẻ việc gia đình em nợ tiền trường , vài nét về hoàn cảnh của em...Và tôi hiểu lí do em phải nghỉ học cả một năm.Có rất nhiều nỗi buồn trong đó.Gặp thầy Hiệu trưởng, người quen biết cũ trong công việc, mọi việc thuận lợi hơn, và để nhà trường yên tâm, tôi đã viết giấy cam đoan bảo trợ cho Mai Chi về những chi phí ở nhà trường.
    Thỉnh thoảng, gọi cho cô giáo chủ nhiệm , được biết em chăm chỉ, mừng lắm, tuy em tiếp thu vẫn chậm.Có hơn một giáo viên " thắc mắc" với tôi , đại ý :Cô ( chị )sao không bảo trợ cho những em học giỏi , có phải tốt hơn không? Thấy thương Mai Chi hơn, vì ngay cả cái quyền được hưởng sự giúp đỡ của cộng đồng, em cũng bị xếp sau các bạn.Và cũng hiểu nỗi trăn trở của các cô giáo.Lại thấy mình bất lực...
       Tết Trung thu, Mai Chi xin địa chỉ để cùng cậu của em đến thăm nhà tôi.Tôi từ chối, vì không muốn chút tình nhỏ nhoi của mình với em lại thành món nợ với người thân của em.
   Một tấm ảnh ngày khai giảng ở một điểm trường trên vùng cao được đưa lên mạng khiến bao người xúc động. Các bạn tôi nô nức rủ nhau lên đó .Còn tôi, con đường ngay dưới chân mình.

Thứ Sáu, ngày 01 tháng 2 năm 2013

Mắng oan con trẻ.

        Hứa Ngọc Thảo học lớp 2.Bé linh lợi, khỏe mạnh, xinh xắn.Trong lớp, vì hiếu động nên Thảo hơi khó tập trung một chút.Vì thế, thỉnh thoảng cô giáo có ghi vào sổ liên lạc để bố mẹ nhắc nhở bé.Có điều, mẹ bé lại đặt nhiều kì vọng vào việc học hành của con cái ,nên Thảo hay bị mẹ mắng- thậm chí, cô nhắc một, mẹ mắng đến hai...Được cái, trẻ con mau quên, nên Thảo chỉ buồn chút xíu rồi lại vui ngay được.
         Sắp Tết, nên Thảo lại hơi bị mất tập trung trong giờ Tiếng Việt,  vì còn nghĩ xem có bảo mẹ mua cho con lợn nhựa mới không để đựng tiền mừng tuổi. Con lợn cũ đã bị chột một mắt, mõm lại bị sứt vì thỉnh thoảng Thảo lại mở ra , moi tiền , đếm xem được bao nhiêu.Cô giáo gọi Thảo đọc bài, Thảo ngắc ngứ mất đoạn đầu, lại trả lời sai một chữ, nên chỉ được có 6 điểm .Bé hơi lo lắng, vì có lần mẹ bé giao hẹn: học chỉ được điểm 7 cũng sẽ bị đánh đòn...
         Đón Thảo về đến nhà, mẹ lấy ngay cây thước vụt một cái vào mông bé.May mà mặc nhiều quần áo ấm nên chỉ hơi đau một tẹo. mẹ còn bảo cho Thảo nợ hai roi. Điều khiến Thảo buồn nhất không phải vì bị đòn, mà vì sẽ không dám bảo mẹ mua cho con lợn mới.Thấy Thảo rầu rĩ, bố bé rủ đi chơi. Thảo được bố cho ra hồ Tam Bạc -con đường xung quanh hồ mới lát lại ,đẹp lắm ,có rất nhiều người ở đó ,Thảo thấy vui vui.
         Tối hôm đó, bố mẹ Thảo cho bé đến nhà tôi chơi. Mẹ bé kể tội Thảo lười học, dốt Tiếng Việt, lo lắng cho việc học của bé, nhờ tôi tìm người kèm bé học...Thảo nem nép nhìn tôi. Tôi rủ sang phòng khác, được bé kể lại việc lúc chiều. Được tôi khuyến khích, bé đọc cho tôi nghe bài văn miêu tả cây si bên bờ hồ Tam Bạc(bé gọi thế-thực ra nó là một bài thơ).Tôi đặt tên đó là bài "Cây si già".Bài thơ như sau:
                  Cây si già.
                   Lưng nó gù,
                   Rễ nó dài như sợi tóc.
                   Nhưng lá nó xanh biếc,
                   Để đón mùa xuân sang.
   Sao lại mắng Thảo học dốt Tiếng Việt cơ chứ.

Thứ Ba, ngày 25 tháng 12 năm 2012

Chuyện xe ôm

Thỉnh thoảng lại gọi xe ôm đầu ngõ đến cơ quan .Ngoài việc tự nhiên thấy ngại đi xe máy , không muốn phiền người trong nhà, còn có một lí do -  những câu chuyện từ người lái xe ôm  có điều gì đó thấy cuộc sống quanh mình còn nhiều bất ngờ, đọng lại tiếng cười , nhưng nhiều hơn lại là nước mắt.
 Chuyện thứ nhất - và mới nhất:
- Bà  ạ...
(úi giời- già thật rồi, dù anh ta gọi thay cho con, còn vợ anh ấy gọi mình là bác , xưng em) cháu chỉ mong có sức khỏe và hạnh phúc . Câu chuyện được mở đầu như thế . Niềm mong ước mới tuyệt vời làm sao.
 -Cháu nằm mơ thấy bố vợ cháu về ,tát cho vợ cháu 11 cái , ông cụ bảo nếu còn láo lếu với cháu sẽ tát cái thứ 12.Cháu kể, nó sợ đấy.
 -Con vợ cháu nó quang quác , nhưng chỉ lúc nào nó giận cháu nó mới lắm mồm- còn chị dâu cháu quang quác suốt ngày .Cháu bảo anh cháu :Ông đi thẳng lưng lên xem nào.Khổ, mấy chục năm đạp xích lô,giờ yếu rồi, vợ nó khinh cho .
 -Tiền cũng cần , nhưng cần nhất là sức khỏe và hạnh phúc , bà nhỉ.Chân lý được khẳng định lại lần nữa.
 -Hôm vừa rồi , con vợ cháu nó cứ mân mê cái máy tập giảm béo .Cháu bảo : thích thì mua .Gớm , đạp được vài phút đã xuống , thở hồng hộc, mồ hôi vã ra .Cháu bảo :Tập từ từ , hôm nay một phút , mai hai phút, tăng dần .Cái máy ba triệu rưỡi , bà ạ.Màn hình lỏng hơn chục triệu nhà cháu cũng có , lại cả máy giặt sáu triệu rưỡi.
 -Con vợ cháu nó cũng chịu khó, phải cái hơi láo.Nhưng thôi, được cái này mất cái kia, bà nhỉ ?
 Đây là lần đầu tiên , mình nghe được câu chuyện vui vui từ người lái xe ôm này, bởi tất cả những lần trước , đều là những chuyện vợ anh ta mắng chửi chồng, cha mẹ chồng .Thậm chí, có lần anh ta bị vợ bạo hành đến mức phải nhảy từ tầng hai (trong nam gọi là lầu một) xuống đất , bị gãy chân. Có lần, ông bố thấy con bị chèn ép quá , gọi sang nhà, cô vợ gọi dốc cổ về , hất hàm :"Chúng nó nói gì?"...
 -Tuần trước, cúng bố vợ cháu , cháu khấn :" Con chả xin gì , chỉ xin bố cho con sức khỏe và hạnh phúc"-vợ cháu nó đứng ngay cạnh cháu, nó nghe thấy hết , bà ạ
 -

Thứ Ba, ngày 20 tháng 11 năm 2012

Thăm thầy giáo cũ

20-11.
           Mỗi năm, vào ngày này, mình thường đi thăm 1-2 thầy cô giáo cũ-những người đã để lại cho mình những ấn tượng sâu sắc trong tuổi học trò.Mấy năm trước về thăm thầy Trần Tự Lập-dạy mình hồi lớp 4, cô Oanh - chủ nhiệm và dạy Toán hồi mình  lớp 6.Rồi thầy Phất ,thầy Ngữ...những thầy giáo già , tuổi hưu trí không nhiều vui vẻ.
          Năm nay, rủ Đót-cô bạn hồi lớp 7 đến thăm cô Chuyên, thầy Trới. Mình có mấy tháng được ở cùng cô tại khu tập thể của giáo viên trường cấp 2 Đa Phúc -An Thụy -Hải Phòng.Cô có cuộc sống gia đình viên mãn-các em con cô đều thành đạt trong cuộc sống, cô chú mạnh khỏe, hạnh phúc .Thầy Trới đã 79 tuổi-nhưng trí nhớ vẫn tuyệt vời, cuộc sống của thầy cô đủ đầy ,trọn vẹn .
          Nhớ hè năm 2010-khi bạn Nguyễn Thanh Minh ra Bắc,mình đi cùng Minh , Vũ Lệnh Bích...đến thăm thầy Ích-thầy giáo dạy Toán ngày lớp 7,mình bất ngờ và đau xót , khi thấy thầy vất vả quá -vì các em (con thầy)gây cho thầy nhiều phiền muộn .Một người tài hoa trong nghề nghiệp như thầy lại vướng vào cảnh "dao sắc không gọt được chuôi"-chỉ mong thầy mạnh khỏe để nuôi dạy mấy đứa cháu nên người.
         Đót cứ cảm ơn ,vì nhờ mình , bạn ấy mới có dịp gặp lại các thầy các cô.Còn mình thì áy náy-vì khi đến thăm thầy Trới, sợ đi xe máy chở cồng kềnh nên mình đã để lại ở nhà lẵng hoa tươi, chỉ mang đến biếu thầy bánh ngọt và cà phê-và  phòng khách nhà  thầy không thấy có hoa, dù hôm nay là 20-11.
         Sang năm ,mình về hưu.

Thứ Năm, ngày 26 tháng 7 năm 2012

Nén nhang trầm xin gửi...

   1.Những vần thơ. Trong các tác phẩm văn học nghệ thuật về đề tài Thương binh -Liệt sĩ,mình yêu thích nhất những vần thơ sau ,lần nào nhớ lại , dù đọc thầm cũng rơi nước mắt.Đó là bài "Nấm mộ và cây trầm" của nhà thơ Nguyễn Đức Mậu,là "Thăm mộ chiều cuối năm" của Nguyễn Thái Sơn

Vạt đồi yên nghỉ bao đồng đội. 
 Nhang trầm một thẻ -biết làm sao?
Thắp lên,đành cắm nơi đầu gió 
 Hương khói đừng quên nấm mộ nào!

và : 

 "Đò ơi,Thạch Hãn xin chèo nhẹ
 Đáy sông còn đó-bạn tôi nằm . 
 Có tuổi hai mươi thành sóng nước 
 Vỗ yên bờ bãi mãi ngàn năm "... (Lê Bá Dương) 


 
    2.Người mẹ. Bà là một trong số hàng triệu người mẹ Việt Nam có con hi sinh trong cuộc chiến tranh 1954-1975.Một người mẹ nông dân chất phác ở làng Trà-bà cụ Hiếm.Hai người con trai đầu của bà:Anh Chuyện,anh Trò đã vui vẻ lên đường ra trận và "mãi mãi tuổi hai mươi".Bà được chính quyền các cấp quan tâm ,nhưng chỉ giận một điều là mỗi khi lễ lạt ở xã , ở huyện ,họ cứ bắt bà ngồi hàng ghế đầu,hàng tiếng đồng hồ nghe những lời sáo rỗng liên miên ,và giận nhất là thế nào bà cũng phải nói lời cảm ơn ...Thật ngược đời. Bà đã mất cách đây hơn chục năm. 

   3.Bài báo. Mới đọc tít "Bà mẹ Đồng Lộc",mình cứ tưởng nhà báo Mai Thanh Hải lại viết về người mẹ của một trong số mười nữ TNXP hi sinh ở Ngã ba Đồng Lộc - họ đã quá nổi tiếng (mình tin rằng họ luôn chia sẻ sự quan tâm của những người còn sống dành cho họ với hàng trăm nghìn đồng đội còn nằm đâu đó trên đất mẹ,với những đồng đội đang sống khó nghèo,mà chỉ cần Nhà nước bớt chút loa đèn kèn trống trong các dịp lễ hội là bao người có cái ăn cái mặc...) Các nữ anh hùng Ngã ba Đồng Lộc đã chọn Mai Thanh Hải để nhờ anh viết về người mẹ già ,cô đơn sống nhờ những quả sim giữa ồn ào ,tưng bừng,náo nhiệt-bởi anh là một nhà báo dũng cảm ,nhân hậu.Người mẹ với áo tơi che nắng che mưa,với ánh mắt khẩn cầu,nâng túi sim chín mọng được hái từ sáng sớm trên rú mong đổi lấy vài ngàn bạc lẻ.Hình ảnh ấy có thức tỉnh được các nhà lãnh đạo :Hãy yêu thương con người,yêu thương nhân dân mình một cách thực tế,đừng giả dối nữa. 

  4.Những chuyến đi. Vợ chồng Hương Trí đang ở Quảng Trị.Những cựu chiến binh của đoàn 201 tổ chức đi viếng thăm đồng đội .Họ đến thăm hơn 20 nghĩa trang,những nơi heo hút,ít người đến, "hương lạnh khói tàn".Đoàn CCB cảm nhận được tiếng reo vui của đồng đội qua gió ngàn , qua những nén hương cháy bùng lên rực rỡ.Anh thương binh binh Trí khóc như mưa -sáng nay ,Hương kể thế qua điện thoại.Tối nay ,họ về lại sông Thạch Hãn để chia tay đồng đội. Khởi hành cùng ngày với Trí Hương,mình qua Nghĩa trang liệt sĩ Trường Sơn,về Ngã baĐL,qua cửa khẩu Cầu Treo,sang Lào.Cách biên giới hơn 30 km ,thấy một nghĩa trang lớn , trùng điệp những ngôi tháp nhỏ , hỏi cậu lái xe , mới biết đó là nghĩa trang quân tình nguyện Việt Nam.Hướng dẫn viên du lịch mải mê với những câu chuyện tiếu lâm nặng về tính dục,không một lời giới thiệu.Xe vụt qua .Buồn.

   5.Trong nhà. Chú Liễn hi sinh đã 61 năm.Năm mươi năm sau mới được công nhận là LS.Hồ sơ người có công với CM vẫn đang nằm ở huyện ủy Kiến Thụy -dù gia đình nộp hơn năm nay.Chú là liệt sĩ đầu tiên của Thành ủy Hải Phòng.Chiều nay cháu Hảo về thắp hương cho ông.

Thứ Hai, ngày 14 tháng 5 năm 2012

Ngọc thô

32 năm trước ,mình hì hục khuân về một tảng đá .Lúc đặt lên ghế ngồi chễm chệ , lúc để trên giường rất thảnh thơi...Xù xì , góc cạnh,nhìn rất kĩ mới thấy đẹp .Đá có ngọc , chỉ riêng mình biết.Ra sức mài ,đá bớt phần gai góc , nhưng ai chạm vào cũng phải giãy nảy lên, hoặc ấm ức kiểu bà chị gái :sao mợ lại chịu đựng được nó nhỉ?hoặc nước mắt ngắn dài như cô bạn thân ,ra đến cổng còn nói với lại:không bao giờ tôi nói chuyện với ông ấy nữa!(chả là bà chị bị góp ý về tội chiều con ,cô bạn bị mắng vì tội coi thường chồng-chết nỗi cách nói như dùng roi đánh người ).Vài ngày sau , chị gái lại ân cần,cô bạn lại ý ới.Ngọc sáng dần lên , nhưng mỗi khi nhà có việc ,nhất là liên quan đến công tác ngoại giao là hai con trai lại lo bố cứ thẳng tưng mà nói thì hỏng hết bánh kẹo.May sao hai lần đi hỏi vợ cho con,phát ngôn lại chuẩn (chắc các cụ phù hộ ?).Cô cháu gái ở cùng hóm hỉnh nhận xét:bác K mà đi can cãi nhau , chắc họ chuyển sang đánh nhau!!! Bù lại ,tình yêu thương quan tâm tới người thân , với mọi người thật lớn, không tính toán thiệt hơn,không nặng về vật chất .Chăm sóc cha mẹ già hiếm người bằng. Ngọc thô đang ngáy khò khò .Ây da...